CHIẾC XE ĐẠP CŨ
Hồi đó, tôi làm thợ sửa xe đạp ở một con hẻm nhỏ gần chợ huyện.
Tiệm của tôi chỉ là cái mái tôn thấp lè tè, trước treo cái bảng gỗ đề nguệch ngoạc: “Sửa xe – Vá ruột – Thay thắng”. Mưa xuống là nước tạt ướt hết nửa sạp. Nắng lên thì nóng như cái lò.
Tôi sống một mình.
Cho tới một buổi chiều, có một bà cụ dắt theo con bé chừng tám tuổi tới tiệm.
“Chú ơi, vá giùm bánh xe. Mai nó phải đi học.”
Con bé gầy nhom, mặc bộ đồng phục đã sờn cổ. Nó không nói gì, chỉ ôm cái cặp trước ngực.
Tôi vá xe xong, bà cụ lục túi hồi lâu, đếm từng đồng tiền lẻ. Thiếu hai ngàn.
Tôi lắc đầu:
“Thôi khỏi. Khi nào có thì trả.”
Bà cụ cảm ơn rối rít. Con bé ngẩng lên nhìn tôi lần đầu tiên.
Ánh mắt nó sáng mà buồn lạ.
Từ đó, chiều nào nó cũng ghé tiệm tôi ngồi làm bài tập. Bà nó bán rau ngoài chợ tới tối mới về, nên nó đợi ở đây cho khỏi lang thang.
Tôi không biết dạy toán, chỉ biết pha cho nó ly nước mát.
“Chú ơi, chữ này đọc sao?”
Nó chìa tập ra.
Tôi đánh vần chậm rãi. Nó cười, hai cái răng cửa sún.
Nó tên là Vy.
Có hôm trời mưa lớn, tiệm dột tứ tung. Tôi lấy cái thau hứng nước. Vy ngồi nép vô góc, vẫn cặm cụi viết.
Tôi hỏi:
“Sao con không nghỉ học cho đỡ cực?”
Nó lắc đầu.
“Con muốn làm cô giáo. Sau này dạy lại cho mấy bạn không có tiền học thêm.”
Tôi nghe mà mắc cười.
“Làm cô giáo giàu hông?”
Nó suy nghĩ một hồi:
“Không giàu tiền. Nhưng chắc giàu vui.”
Con nít nói chuyện kỳ ghê.
Rồi một hôm, Vy không tới nữa.
Ngày đầu tôi nghĩ chắc nó bệnh.
Ngày thứ hai, tôi chạy ra chợ hỏi.
Người ta nói bà nó té xe, nằm viện trên tỉnh. Không có tiền đóng viện phí, nên xin về. Bệnh nặng thêm.
Tôi lật đật chạy tới căn nhà trọ cuối xóm.
Vy ngồi trước cửa, mắt đỏ hoe.
“Chú…”
Chỉ kêu được một tiếng vậy rồi khóc.
Bà cụ mất sau đó hai ngày.
Căn phòng trọ nhỏ xíu, không còn ai thân thích. Họ hàng xa dưới quê nghèo quá, không lên được.
Tôi đứng nhìn con bé loay hoay gấp quần áo của bà bỏ vô cái bao ni lông. Nó làm rất cẩn thận, như sợ làm đau ai đó.
Tối hôm đó, tôi nói:
“Con qua ở tạm tiệm với chú. Để tính.”
Vy không khóc. Nó chỉ gật đầu.
Từ ngày có nó, tiệm sửa xe bớt lạnh.
Buổi sáng tôi chở nó đi học bằng chiếc xe đạp cũ. Buổi chiều nó ngồi học bài, rồi quét tiệm phụ tôi. Khách tới, nó lễ phép:
“Dạ chú đợi chút, ba con đang sửa.”
Tôi giật mình mỗi lần nghe chữ “ba”.
Tôi chưa từng có gia đình. Không vợ, không con. Vậy mà tự nhiên có đứa nhỏ gọi mình như vậy.
Năm Vy học lớp 9, nó học giỏi nhất trường.
Thầy hiệu trưởng tới tiệm, nói nó có cơ hội lên tỉnh học trường chuyên. Nhưng chi phí ăn ở cao.
Tối đó, tôi không ngủ.
Tôi mở cái hộp thiếc dưới gầm giường — tiền dành dụm bao năm. Tôi tính mua cái sạp lớn hơn, mở tiệm đàng hoàng.
Sáng hôm sau, tôi nói:
“Con đi đi.”
Vy sững người:
“Còn ba?”
Tôi cười.
“Ba ở đây sửa xe cả đời được. Nhưng con không thể ngồi đây vá ruột xe hoài.”
Nó khóc, lần đầu tiên kể từ ngày bà mất.
Ngày đưa nó lên tỉnh, tôi dặn:
“Có cực cũng đừng bỏ học.”
Nó ôm tôi rất chặt.
“Ba đừng bệnh.”
Tôi về lại con hẻm cũ. Tiệm vẫn vậy, mái tôn vẫn dột. Chỉ khác là buổi chiều không còn ai hỏi tôi đánh vần nữa.
Nhiều năm trôi qua.
Tôi già đi thấy rõ. Tay run hơn, mắt mờ hơn.
Vy vẫn gọi điện đều. Nó học đại học sư phạm. Rồi ra trường. Rồi được giữ lại trường dạy.
Ngày nó mời tôi lên dự lễ nhận bằng khen “Giáo viên trẻ xuất sắc”, tôi mặc cái áo sơ mi duy nhất, ủi phẳng phiu.
Ngồi dưới hội trường, nghe người ta xướng tên nó, tôi không dám vỗ tay mạnh. Sợ người ta nhìn thấy bàn tay chai sạn của mình.
Trên sân khấu, nó nói trong bài phát biểu:
“Em có được ngày hôm nay là nhờ một người ba không sinh ra em, nhưng nuôi em bằng tất cả những gì ông có.”
Cả hội trường quay xuống tìm tôi.
Tôi cúi đầu.
Có những đứa con không cùng máu mủ. Nhưng nó cho mình một mái nhà trong lòng.
Và tôi nghĩ, đời người, nếu mình sửa được một “chiếc xe” lạc đường… thì cũng đáng lắm rồi.
Tối đó về lại tiệm, tôi mở cái hộp thiếc cũ. Bên trong chỉ còn vài tờ tiền lẻ và một tấm hình Vy hồi nhỏ, răng sún, cười toe.
"Vy, ba thương con !" .
Tôi khóc như như chưa từng bao giờ được khóc.
SƯU TẦM.
