Hồi ức : TUI LÀM LUẬN VĂN... St trên FB.

TUI LÀM LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP 

Luận văn tốt nghiệp ngành sinh lý động vật của tui hồi đó… trời đất ơi, nó giống như một cuộc phiêu lưu mà nhân vật chính là tui, vai phản diện là mấy con gà, mấy cục tuyến giáp của heo, và cái số phận long đong của một đứa sinh viên nghèo. Lúc đó tui chỉ mong sao cho mau mau tốt nghiệp, lượm cho lẹ cái “vũ khí” đại học để có đủ điều kiện mà tậu một cái cần câu cơm sang chảnh một chút chớ cứ để cái bụng đói nó đánh lô tô hoài thì chịu sao thấu!

Cái đề tài nghe oai dữ thần: “Bước đầu ứng dụng premix sinh học vào việc nâng cao sản lượng trứng gà”. Nghe như phim khoa học viễn tưởng, mà thiệt ra thì đơn giản lắm — cái “premix sinh học” đó không gì khác hơn là tuyến giáp heo xay thành bột, trộn vô cám, rồi cầu trời khấn Phật cho gà đẻ sung. Nhận đề tài này là chấp nhận đi bất cứ nơi đâu số phận cần. Và quẻ xăm ấy khiến tui lặn lội lên tận trại gà giống thịt Hồng Sanh ở Thuận An - Bình Dương, với hành trang bao gồm một bụng mộng mơ và hai con mắt lơ ngơ. Vừa đi vừa tự hỏi: “Ủa, học đại học chi mà giờ thành cô bé chăn gà phiên bản lỗi vậy trời?”

Muốn có nguyên liệu chế “linh đơn” thì phải vô lò mổ Vissan. Tui đứng nhìn người ta hành quyết mấy lão Trư mà cám cảnh phận mình… vừa thắt theo vừa tự hỏi: “Mai mốt tới phiên mình bị đời xẻ thịt không ta?”. Nhưng thôi — heo còn chịu được, mình chịu được. Tuyến giáp được trường đem về xay, sấy, chế thành cái thứ bột mà nghe tên sang trọng hết biết: premix sinh học. Tui trộn vô thức ăn, trộn kiểu như bà phù thủy tập sự nêm phép. Mỗi hạt cám là một câu cầu nguyện, mỗi quả trứng là một lời hồi đáp. Mà tiếc cái, ông Trời trả lời theo kiểu… “seen không rep”.

Tui với nhỏ bạn vác lều chỏng lên trại, đóng đô ròng rã ba tháng trời — y như hai nàng công chúa bị đày ra đảo hoang. Sáng đổ cám, trưa dọn phân, ngày ba lần lượm trứng, lượm luôn may rủi của đời. Phục vụ tận răng, chăm sóc tận cánh. Lũ vũ công hai cánh thì cứ đẻ đều, còn tui thì cứ đuối dần. Có bữa đứng giữa chuồng, tui tự hỏi: “Rốt cuộc ai nuôi ai vậy?” Tiếng gáy ban đêm là chuyện bình thường — chỉ có tui thức đêm đếm số liệu mới là bất thường.

Cơm trại thì miễn phí, nhưng nguyên liệu chính là… gà chết. Tui nhìn dĩa thịt mà lòng run như cầy sấy: “Ăn vô có chết theo nó không?”. Rồi tự trấn an: “Người ta ăn được thì mình ăn được. Chưa thấy ai ăn gà chết mà phải đi chôn tới lần thứ hai”. Vậy là ăn. Ăn ngon là đằng khác. Đói mà, cái bao tử nó át luôn cái nỗi sợ.

Tui tá túc nhà một anh công nhân có phong cách sống rất nhất quán: “Sáng sỉn, chiều sai, tối loay hoay, ngày mai nhậu tiếp”. Vợ chồng ảnh coi chuyện đấm đá như cơm bữa, báo hại hai đứa sinh viên phải nhảy vô làm trọng tài bất đắc dĩ. Có bữa tui lãnh nguyên một chưởng lạc hướng, mắt nổ hào quang như pháo giao thừa — thấy cả dải ngân hà giữa ban ngày ban mặt. Thiệt tình, tui chỉ muốn nghiên cứu sinh lý, chớ đâu có nhu cầu tu nghiệp môn bạo lực gia đình!

Nhưng cũng nhờ vậy mà thân với mấy anh chị công nhân. Trưa Chủ nhật, khi mấy sếp về thành phố dưỡng già, tụi tui làm chủ một cõi. Hái măng rừng luộc ăn với hột gà luộc chấm nước mắm— chu choa, nó ngon thấu trời xanh! Ngon kiểu “ngon vì đói”, chớ không phải ngon vì sang. Cái thị trấn đó buồn như một câu thơ bị bỏ quên. Hai đứa sinh viên nửa quê nửa tỉnh, đi đứng lóng ngóng như Tư Ếch lạc giữa Sài Gòn. Nhưng trong cái buồn đó, tụi tui vẫn nuôi một giấc mơ — mơ ngày đề tài thành công, đời mình xán lạn như đèn pha, dù lúc đó chẳng thấy được một ánh sáng nào ở cuối đường hầm.

Rồi cú “twist” của cuộc đời cũng tới. Số liệu nhảy ra, mà nhảy kiểu… phản chủ. Lũ vũ công hai cánh ăn “linh đơn” không những không đẻ nhiều hơn mà còn đẻ ít lại! Lý thuyết đứng bên này, thực tế đứng bên kia, còn tui đứng giữa như cây cầu khỉ sắp gãy. Tui nhớ lời đồn: hồi trước có anh sinh viên bên Nông Lâm vì cháy đề tài mà đi treo cổ. Nghe mà lạnh xương sống. Cái nghèo đang hực hực như lửa sau lưng, cái bằng tốt nghiệp là vòi cứu hỏa — không xịt ra nước là đời coi như xong phim.

Tui với nhỏ bạn nhìn nhau, thở dài cái “tặc”. Rồi thôi — tụi tui “phù phép”. Số liệu được trang điểm, kết quả được dỗ dành. Một lô ăn thức ăn thường, một lô ăn premix Bình Thắng, một lô ăn đồ “chế” của tui. Tất cả đẹp như mơ — đẹp tới mức chính tụi tui cũng suýt tin. Tặc lưỡi một cái, tui thà làm “tội đồ” với mấy con gà còn hơn làm “anh hùng” mà thất nghiệp — chỉ mưu cầu bảo vệ cái “sinh lộ” của mình.

Hồi đó tin học còn xa lạ lắm, tui đâu biết đánh máy. Phải mướn người ta gõ, rồi đem cho thầy sửa tới sửa lui muốn ná thở mới ra được bản hoàn chỉnh để “lên sóng”. Thầy cô dặn tụi tui là lúc bảo vệ cứ coi Hội đồng như “mấy củ khoai” cho bớt run. Nói thiệt, nhìn mấy vị học hàm học vị đầy mình mà tui đâu có làm được! Tui chỉ biết vặn mình sang chế độ “trơ” kiểu bất cần đời. Kiểu như: tui đã chạy máy hết cỡ rồi đó, mọi việc tùy thuộc vào cái “dao phay” của mấy ông bà coi chặt cỡ nào thì chặt! Cuối cùng, luận văn qua trạm trót lọt. Hú hồn chim én! Tui thở phào mà hồn vía còn mắc kẹt đâu đó giữa mấy chuồng gà. Miễn leo được lên bờ tốt nghiệp, chuyện gì tính sau!

Những năm sau, mỗi lần nhớ lại, lòng tui lấn cấn như ăn cá mắc xương. Không ai biết, không ai hay — nhưng lương tâm thì biết, mà nó nhớ dai hơn mấy con gà nhớ giờ ăn cám.

May sao, thời gian — ông thầy khó tính mà công bằng — đã dạy tui một bài học khác. Sau này tìm hiểu kỹ, tui mới thấy cái thí nghiệm “thiên tài” hồi đó thực ra là một cú dại dột có khoa học chống lưng. Tuyến giáp heo nhét vô cơ thể gà chẳng khác nào bắt chúng chạy marathon khi còn đang mang dép lào. Bị ép “tăng ga” vô tội vạ nên tàn nhanh hơn — đẻ sớm, vỏ mỏng, tuyến giáp tự thân đình công vì bị “đồ ngoại” lấn lướt. Cái gọi là “phép màu” đó thực ra là một cú đẩy không phanh.

Vậy nên, nghĩ lại, tui thấy mình sai mà… cũng hên. Hai cái sai — thực nghiệm sai và số liệu ma — hoá ra lại thành một cái đúng: tui có được cái bằng mà không phá hoại khoa học, chỉ phá hoại vài con gà xấu số. Cái sai đó chết yểu trong xấp giấy, không kịp lan ra ngoài đời làm hại ai. Còn mấy con gà tội nghiệp đã “hy sinh cho khoa học nửa mùa” — chắc tụi nó đang nhìn tui từ đâu đó, lắc đầu cười: “Con nhỏ này, học hành gì kỳ cục vậy con?”

Giờ đây, tui nhìn lại cái luận văn đó — nó nằm im lìm như một bí mật cũ. Vô dụng? Ừ, có thể. Nhưng nó dạy tui một điều mà không trường nào dạy được: có những con đường, đi lạc một lần mới biết đâu là đường về. Và đôi khi, chính cái sai trẻ người non dạ đó lại là bài học trung thực nhất trong cả một đời người.

Nếu có ai hỏi tui: “Có muốn làm lại không?”

Tui sẽ cười — cười kiểu miền Nam, nhẹ hều mà sâu hun hút:

“Thôi… cho tui chăn gà lại được rồi. Chớ đừng bắt tui chăn lương tâm nữa — con vật đó nó dai sức lắm, mà không có cái chuồng nào nhốt cho yên được đâu!”

Còn mấy anh chị, có hồi nào lỡ tay “múa gậy vườn hoang” rồi sau này nhìn lại mới thấy mình vừa bậy vừa hên không? Kể tui nghe chơi cho vui cửa vui nhà coi!

HONG KHUU (FB)