BÁNH TÂY THỜI TUỔI NHỎ
Trong nhà tôi có một chiếc hộp thiếc cũ đặt trên nóc tủ gỗ. Chiếc hộp màu vàng đã phai màu theo năm tháng, trên nắp in hình những chiếc bánh vuông vức nằm cạnh mấy dòng chữ Tây. Má tôi giữ chiếc hộp ấy rất kỹ. Bên trong thường chẳng có gì ngoài vài thứ lặt vặt như kim chỉ, cúc áo hay mấy tấm hình cũ, vậy mà mỗi lần mở ra, tôi vẫn ngửi thấy thoang thoảng mùi bơ ngọt nhẹ.
Đối với tụi nhỏ chúng tôi, cái hộp thiếc ấy tựa như một lời nhắc lặng lẽ về một thứ bánh ngon mà hiếm khi được ăn. Chỉ cần nhìn thấy chiếc hộp là tôi lại nhớ đến mùi bơ thơm dịu và những chiếc bánh vuông vức mà mình chỉ được nếm rất ít lần trong đời.
Thật ra, hồi đó tôi không thường được ăn bánh ấy ở nhà mình. Tôi có một người dì sống ở Sài Gòn, nhà rất giàu, thuộc hàng giàu có nổi tiếng thời ấy. Mỗi lần má dẫn anh em tôi lên thăm, căn nhà rộng thênh thang với những món đồ sáng choang khiến tụi nhỏ chúng tôi cứ lặng lẽ đi sát bên má, không dám nói lớn.
Những chiếc bánh tây thường nằm trong hộp thiếc đẹp đặt trên bàn. Nhưng tụi tôi không bao giờ được mở hộp. Chỉ khi mấy đứa con của dì ăn dở, còn thừa lại nửa chiếc hay một góc bánh, tụi tôi mới được ăn ké. Tôi vẫn nhớ mình cầm miếng bánh nhỏ xíu mà nhai rất chậm, vừa ăn vừa tiếc, như thể kéo dài thêm một chút hương vị hiếm hoi ấy. Vị bơ dịu nhẹ tan ra trong miệng, ngon đến mức tôi nghĩ đó là thứ bánh dành cho những nhà giàu có, còn anh em tôi chỉ đứng ngoài mà nhìn.
Có một lần má dẫn anh em tôi đến thăm dì, mang theo những con gà mà gia đình tôi chắt chiu nuôi nấng để làm quà. Nhưng vừa thấy chúng tôi, dì buông một câu tỉnh queo:
– Tụi bây đến thăm tao hay tụi bây chỉ đến thăm tiền.
Tôi không hiểu hết ý nghĩa câu nói khi ấy, nhưng tôi thấy má đứng lặng đi một lúc rồi lén quay mặt chỗ khác. Khi ra về, tôi thấy má đưa tay gạt nước mắt. Hình ảnh đó theo tôi suốt nhiều năm sau.
Hôm ấy, trên đường về, tôi lặng im mà trong lòng tự nhủ một điều rất trẻ con: sau này mình sẽ học cho thật giỏi, đi làm có tiền, mua thật nhiều bánh tây cho các em ăn. Vì đối với anh em tôi ngày đó, chiếc bánh tây ấy là một thứ gì xa xỉ và sang trọng, gần như không với tới.
Rồi năm tháng trôi đi. Tôi lớn lên, đi học, rồi đi dạy. Cuộc sống không giàu sang gì, nhưng cũng không còn thiếu thốn như xưa. Mỗi lần về thăm má, ngoài thịt quay bánh hỏi – những món má thích – tôi không bao giờ quên mua thêm một hộp bánh tây. Má thường cười hiền, nói ăn không hết đâu, nhưng tôi biết má vui. Cái hộp bánh nằm trên bàn, yên lặng mà ấm áp như một lời hứa cũ cuối cùng cũng trọn vẹn.
Sau này, khi dẫn con tôi vào siêu thị, tôi thấy bày ra đủ thứ bánh kẹo. Những loại bánh mà một thời tôi từng ao ước nằm ngay trước mắt, chỉ cần đưa tay là lấy được. Con tôi chọn bánh rất nhanh, đôi khi chỉ ăn vài cái rồi bỏ quên, hồn nhiên như thể bánh kẹo vốn dĩ sinh ra để luôn có sẵn như vậy.
Còn tôi, mỗi lần đi ngang quầy bánh tây, vẫn hay dừng lại một chút. Chiếc bánh tây vuông vức vẫn vậy – viền răng cưa đều đặn, mùi bơ thoảng nhẹ như xưa. Chỉ có điều trong tôi hiện lên hình ảnh đứa bé ngày nào đứng nhìn chiếc hộp thiếc bánh tây trên bàn nhà dì mà lòng buồn man mác.
Bây giờ nghĩ lại, tôi hiểu chiếc hộp thiếc cũ nằm trên nóc tủ năm xưa không chỉ để đựng kim chỉ hay những thứ lặt vặt. Nó giữ lại cho má tôi một chút kỷ niệm của cuộc sống, còn giữ lại cho tôi một giấc mơ nhỏ của tuổi thơ — giấc mơ về những chiếc bánh tưởng chừng rất xa mà rồi cũng có ngày mình có thể mang về đặt lên bàn cho những người thân yêu.
Có những thứ nhỏ bé mà ta mang theo suốt cả cuộc đời. Như chiếc bánh tây năm nào – không chỉ là vị ngọt của bơ, mà còn là ký ức của một đứa trẻ từng đứng ngoài giấc mơ nhỏ của mình, để rồi sau này mới hiểu rằng điều quý nhất không phải là chiếc bánh, mà là quãng đời đã dạy ta biết thương người và biết cố gắng để những người mình thương không còn phải tủi thân như ngày trước.
Và đôi khi, chỉ cần mở hộp bánh tây, tôi lại thấy thấp thoáng đâu đó mùi bơ dịu nhẹ của tuổi nhỏ – thứ hương thơm tưởng chừng rất mong manh mà theo tôi đi suốt một đời người.
( Lê Văn Thông)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét