Chủ Nhật, 30 tháng 8, 2026



PHÁO TẾT NGÀY XƯA. 

Đêm Lễ Độc Lập, pháo bông nổ rần rần, sáng rực một góc trời. Người ta reo hò, giơ điện thoại quay lia lịa sợ lỡ mất khoảnh khắc đẹp, còn tui đứng đó chẳng thèm ngửa cổ lên ngó. Tiếng nổ ấy không bay lên mây mà cắm thẳng vô ngực, rồi từ trong đó nó lôi tuột tui về lại những đêm giao thừa xa lắc. Pháo bông bây giờ đẹp thiệt, màu mè lộng lẫy đủ kiểu, nhưng cái ký ức tuổi trẻ đâu có nhớ bằng mắt - nó nhớ bằng mũi hít mùi khói, bằng cái tai nghe tiếng nổ giòn, bằng con tim thót lại mỗi bận giật mình. Chỉ cần một tiếng đùng lảng vảng đâu đó là mùi khói pháo năm cũ lại kéo về, khiến chân tự động chạy về nhà, ngồi gõ lại mấy dòng này, hổng đợi tới Tết mới nhớ.

Hổng biết bây giờ đời đổi thay kiểu gì chớ hồi đó, cứ tới mùa Giáng Sinh là Sài Gòn đông nghẹt, đông tới mức tưởng cả thành phố hẹn nhau cùng một giờ để bước ra đường. Mà nói thiệt, hồi đó Giáng Sinh đâu còn là chuyện riêng của đạo nào - nó là cái cớ để người ta diện bộ đồ đẹp nhứt trong tủ, xịt chút dầu thơm mua ở chợ, chải tóc láng o, rồi chen nhau đi ngắm thiên hạ, vậy thôi. Mới chạng vạng là mấy con đường dẫn vô nhà thờ Đức Bà đã bị chặn thanh chắn ngang xương. Muốn vô hả? Xỏ dép mà đi bộ. Ngộ cái, càng cấm xe người ta càng ùn ùn kéo tới, đông cỡ nào cũng có chỗ chen.

Tui hồi đó mười lăm mười sáu. Cái tuổi nghe "đi hông?" là gật cái rụp, chưa biết đi đâu cũng ừ trước đã. Mười bốn đứa con gái ở chợ Chiều hú nhau một tiếng là đứa nào đứa nấy lôi ra bộ đồ được cưng nhứt - có đứa áo còn thơm mùi hồ vải, có đứa mang đôi dép nhựa trắng cả năm chỉ dám xỏ đúng ba lần. Cả bầy lóc cóc qua chợ Thị Nghè, lượn ngang Sở Thú, quẹo Nguyễn Bỉnh Khiêm, rồi tiến thẳng đại lộ 30 Tháng 4 về hướng nhà thờ Đức Bà. Đi thì nói cười rân trời mà mắt đứa nào cũng bận liếc thiên hạ, thấy trai đẹp đi qua thì giả đò ngó lơ, ai dè tim đập thình thịch muốn rớt ra ngoài.

Vui thì vui vậy, chớ hồi đó có cái để sợ. Pháo.

Nói tới pháo là nói tới quốc nạn thiệt sự chớ chẳng phải nói cho vui. Nó nổ bất tử, hổng thèm báo trước. Mấy thằng choai choai thì y như đang chờ có dịp, cứ lựa mấy cô gái mà quăng pháo cho đã. Nổ cái đùng ngay bên hông, tà áo nám một vệt đen, da rát buốt, hồn muốn văng ra khỏi xác, còn tụi nó thì đứng cười hô hố như mới lập chiến công cứu nước. Ghét thì ghét đó mà nghĩ lại cũng mắc cười, đúng cái tuổi ăn chưa no lo chưa tới.

Mà nói người ta hoài kỳ quá, hồi nhỏ tui đâu có hiền hơn ai. Tết nào ba tui cũng mua sẵn bốn nồi pháo dài cả thước Tây, tốn không ít tiền, má cằn nhằn tiếc tiền mua bánh trái, mà ba cứ cười xòa, coi như ba đâu có mua pháo, ba mua cái không khí xuân cho cả nhà. Một nồi giao thừa, ba nồi chia đều ba ngày Tết. Giao thừa mà thiếu tiếng pháo thì coi như chưa tới giao thừa. Cả xóm thay phiên đốt, nhà này vừa dứt nhà kia nổi liền, điếc cả tai mà lòng cứ rộn lên kỳ cục. Dưới bến, tàu kéo còi u... u... dài, còn má thì lầm rầm khấn vái, ba lom khom châm nồi pháo đầu tiên. Sáng mùng Một ra ngõ, đất đỏ au xác pháo, mùi khói còn vương trong áo mấy ngày liền.

Tui cũng ham, ai nói không ham là xạo. Nghe đâu đốt pháo là chạy tới, đợi nổ xong nhào vô lượm mấy trái lép đem về đốt lại, riết rồi tưởng mình gan lắm. Cho tới một bữa, châm lửa chưa kịp quăng thì nó bùm ngay trong tay. Lửa nháng, tay tê dại, phồng rộp, rướm máu, đau tới mức khóc mà chẳng kịp biết mình khóc hồi nào. Từ đó thấy pháo là né, né lẹ hơn né chủ nợ cuối năm.

Rồi 1 tháng 1 năm 1995, pháo bị cấm hẳn. Giao thừa từ đó im ru, đám cưới cũng hết cảnh xác pháo hồng rải lối đưa dâu. Bình yên hơn thiệt, cái đó ai cũng công nhận. Nhưng mà bình yên riết rồi cũng thấy thiêu thiếu cái gì đó, kiểu như nhà bớt ồn thì ngủ ngon hơn, mà đôi khi nửa đêm giật mình tỉnh giấc lại thấy trống trải là lạ.

Sau ngày đó  giao thừa với tui chỉ còn nén nhang, chút vàng mã, với tiếng còi tàu Tân Cảng vẫn u... u... vọng vào đêm như hồi xưa, có điều người nghe nó bây giờ như già hơn . Muối giờ tối là tui leo lên giường ngủ khì, kệ đồng hồ tự lật sang năm mới. Không phải hết thương Tết đâu, mà tới tuổi này mới ngộ ra thêm một tuổi cũng là bớt một đoạn đời, thôi ngủ cho khỏe, tính sau.

Có lần bạn hỏi tui rốt cuộc là nhớ tiếng pháo hay nhớ cái Tết nghèo ngày đó. Thiệt tình tui đâu có thèm nhớ tiếng nổ đôm đốp làm gì, cái tui nhớ là cái thời nghe pháo nổ là biết ba còn đó, đám bạn quỷ sứ còn đó, và tui thì vẫn còn là con nhỏ mười sáu tuổi, đầu óc trống trơn chỉ toàn háo hức với dại khờ. Tiếng pháo ngoài đường tắt lâu rồi, nhưng cái thứ âm thanh đó nó chuyển chỗ ở, giờ nằm lì trong lồng ngực, thỉnh thoảng lại nổ lên một cái, chẳng cần xin phép ai.

Bạn giữ được cái gì của Tết xưa tới giờ, hay cũng ngủ khì qua giao thừa như tui rồi?

HONG KHUU.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét