Truyện năm con rắn (Ất Tỵ):
DÒNG NƯỚC BÍ ẨN.
Nơi tận cùng dãy núi mây phủ quanh năm, có một bộ lạc hầu như sống biệt lập với thế gian. Người trong vùng gọi đó là bản Khe Ngàn, vì bốn phía là khe suối chằng chịt, nước từ trên cao đổ xuống như những sợi chỉ bạc giữa rừng già. Núi cao đến mức sáng mở mắt ra đã thấy mây lững lờ trôi ngang mái nhà, chiều đến thì sương giăng kín lối đi, tiếng chim rừng vang lên nghe như vọng từ cõi khác.
Người bản Khe Ngàn sống bằng săn bắn, hái lượm và trồng lúa nương. Họ tin vào thần núi, thần suối, tin rằng mọi sự sống đều có linh hồn. Tù trưởng đời này sang đời khác giữ vai trò cầu nối giữa con người và thế giới vô hình ấy.
Ít ai biết rằng, trên đỉnh ngọn núi cao nhất — nơi mây tụ dày nhất và chưa từng có dấu chân người — tồn tại một sinh vật cổ xưa.
Đó là một con rắn khổng lồ, thân to bằng thân cây…, vảy xám bạc, đôi mắt vàng như lửa âm ỉ. Nó đã tu luyện hàng trăm năm, hấp thụ linh khí đất trời, uống sương đêm, nuốt ánh trăng. Qua năm tháng, nó hóa tinh, biết nói tiếng người, biết mưu tính và khát khao quyền lực của loài người.
Nó tự xưng là Thần Xà nhưng đúng ra chỉ nên gọi là Xà Tinh.
÷ ÷ ÷
Một đêm trăng tròn, khi cả bản đang say ngủ, tù trưởng Ma Lương giật mình tỉnh dậy vì tiếng gọi vang lên trong đầu. Không phải âm thanh từ tai, mà là tiếng nói trầm đục vọng thẳng vào tâm trí.
“Ma Lương… Ngươi là người được chọn.”
Ông run rẩy bước ra khỏi nhà sàn. Trước mặt ông, trong màn sương trắng, hiện lên một cái bóng khổng lồ uốn lượn. Hai con mắt vàng rực nhìn thẳng vào ông.
“Ta là thần xà ngự trên đỉnh núi. Từ nay, mỗi ngày rằm, hãy dẫn toàn bộ dân bản lên khe suối trên đỉnh để hứng nước thần. Ai uống sẽ được ta che chở.”
Tù trưởng quỳ sụp xuống, trán đập vào đá lạnh. Ông không dám nghi ngờ. Với người bản Khe Ngàn, lời của “thần” là mệnh lệnh tuyệt đối.
Từ đó, mỗi ngày rằm, dân bản bỏ hết việc nương rẫy, nối hàng dài men theo con đường dốc đứng lên đỉnh núi. Ở đó có một khe suối nhỏ, nước trong vắt, lấp lánh dưới ánh trăng.
Họ tin đó là nước ban phúc.
Không ai biết rằng, mỗi đêm trước ngày rằm, Xà Tinh bò đến đầu nguồn, cúi đầu xuống dòng nước, nhả nước dãi độc đã được nó luyện hóa. Chất độc ấy không giết người ngay. Giết người làm chi, không có lợi! Tuyệt vời nhất là độc chất ngấm chậm, làm mờ lý trí, làm con người trở nên ngoan ngoãn, dễ điều khiển, mất dần ý chí phản kháng.
Uống một lần chưa thấy gì. Uống nhiều lần, con người quên mất cách nghi ngờ.
÷ ÷ ÷
Chỉ sau một thời gian, bản Khe Ngàn đổi khác.
Người ta thôi tranh cãi, thôi đặt câu hỏi. Tù trưởng nói gì cũng gật đầu. Ai trái ý đều bị xem là xúc phạm thần linh. Ánh mắt mọi người trở nên đục, giọng nói đều đều như những cái bóng biết đi.
Chỉ có Tú Lang — một chàng trai trẻ, mồ côi cha mẹ từ nhỏ — là khác.
Tú Lang vốn hay lên rừng một mình, quen quan sát thiên nhiên. Chàng để ý rằng mỗi lần uống nước suối về, đầu óc mình nặng trĩu, tim đập chậm lại, những suy nghĩ sắc bén như bị bọc trong sương mù.
Tới ngày rằm... , Tú Lang không uống. Chàng nép vào một người đến trước, chỉ giả vờ đưa gáo lên môi, rồi lén đổ nước xuống kẽ đá.
Tối hôm đó, Tú Lang tỉnh táo lạ thường. Chàng nghe rõ tiếng côn trùng, nhìn rõ từng đốm sáng trong rừng đêm. Và lần đầu tiên, chàng nghi ngờ.
“Nếu là nước thần, sao lại khiến người ta mê muội?”
Tú Lang bắt đầu lén quan sát đầu nguồn. Một đêm gần đến ngày trăng tròn, chàng trèo lên vách đá gần khe suối. Dù trăng chưa tròn nhưng vẫn đủ sáng để chàng nhìn rõ mọi việc xảy ra , Tú Lang thấy một thân rắn khổng lồ trườn tới, cúi đầu xuống nguồn nước. Miệng nó há rộng, từ trong miệng nó tuôn ra một thứ nước dãi sền sệt đục ngờ ngờ… .
Mùi tanh tưởi bốc lên.
Tú Lang hiểu ra tất cả… .
÷ ÷ ÷
Thuyết phục người mê muội còn khó hơn đánh nhau với quái vật.
Khi Tú Lang nói với dân bản rằng nước có độc, họ nhìn chàng như nhìn kẻ điên. Có người còn muốn trói chàng lại giao cho tù trưởng.
Tú Lang không bỏ cuộc. Chàng tìm những người mới uống ít, những đứa trẻ uống ít nước, những người già yếu hấp thu kém nên chưa bị ngấm độc sâu. Chàng bảo họ thử không uống một kỳ trăng tròn.
Vài người làm theo.
Rồi họ tỉnh.
Tỉnh như người vừa thoát cơn mộng dài. Họ nhận ra sự thay đổi trong chính mình. Từ đó, nhóm người tỉnh táo dần lớn lên.
Tú Lang kể cho họ nghe về con Xà Tinh, về đầu nguồn, về nước dãi độc.
Nỗi sợ ban đầu dần biến thành cơn giận như thiêu đốt tâm cang.
“Chúng ta đã trao ý chí của mình cho một con quái vật.”
÷ ÷ ÷
Đêm rằm kế tiếp, cả bản vẫn lên núi theo lệnh tù trưởng. Nhưng trong số đó, có những người không uống.
Khi trăng lên cao nhất, Xà Tinh xuất hiện. Nó quấn mình quanh những trụ đá lớn, cất tiếng nói vang dội.
“Uống đ…i…i…i…Rồi các ngươi sẽ được b..ì..n..h …a..n…. !”
Biết rằng hôm trước xà tinh đã nhả hết nước dãi ra, và do đó lúc này là lúc nó yếu đuối nhất. Lang bước ra khỏi đám đông.
“Không. Chúng tôi không cần thứ bình an của ngươi.”
Thần Xà rít lên. Nó nhận ra độc chất đã mất tác dụng với nhiều người dân bản.
Họ — lần đầu tiên sau nhiều năm tháng — tự mình quyết định. Đã chuẩn bị sẵn, họ cầm giáo mác, cuốc xẻng, gậy gộc … .Những thứ tưởng như thô sơ ấy, khi hợp sức, lại trở thành sức mạnh ghê gớm.
Trận chiến diễn ra dữ dội. Xà Tinh mạnh, nhưng nó cô độc. Con người yếu hơn, nhưng họ có ý chí và số đông đoàn kết.
Cuối cùng, khi trời hửng sáng, thân rắn khổng lồ đổ xuống khe sâu. Tiếng gầm rít tắt lịm, có còn chăng chỉ còn tiếng gió thổi qua khe núi và tiếng nước đổ hiền hòa từ trên cao… .
÷ ÷ ÷
Người ta lấp đầu nguồn nước cũ, tìm khe suối mới. Nước lại trong, mát, không mùi tanh.
Tù trưởng cũ tự cho mình đã già xin từ chức về an nghỉ. Dân bản không lập “thần” mới. Họ họp nhau, bàn bạc, tranh luận — những điều từng bị xem là cấm kỵ và nguy hiểm — tìm tù trưởng mới. Khỏi nói cũng biết người được dân bản mong muốn làm tù trưởng là ai .
Tú Lang lúc đầu nhiều lần nhất quyết không nhận làm người đứng đầu. Nhưng trước ý nguyện của dân bản, chàng không thể từ chối. Chàng nói:
“Quyền lực không nên nằm trong tay một người, càng không nên trao cho thứ ta không hiểu. Vì thế tôi chỉ đứng ra cùng một số người tập hợp ý nguyện của dân bản. Nếu như nhóm chúng tôi làm sai, tất cả mọi người có quyền phản đối, truất quyền tất cả chúng tôi. Nếu được như vậy thì tôi xin nhận trách nhiệm… “
Bản Khe Ngàn dần thay đổi. Không còn mê tín mù quáng, nhưng vẫn tôn trọng tuyệt đối việc gìn giữ núi rừng, khe suối… .
Trên đỉnh núi cao, mây vẫn trôi, rừng vẫn xanh lá… . Nhưng từ đó, dân bản không còn ai cúi đầu trước bóng tối u mê nữa… ./.
HUỲNH VĂN HUÊ ( Cuối năm Ất Tỵ )
